چگونه سایت بسازیم ؟ آموزش کامل طراحی و راه‌اندازی سایت از صفر تا صد (خرید دامنه، هاست و قالب)

داشتن یک وب‌سایت، چه رایگان و چه تجاری، امروزه برای هر نوع کسب‌وکاری ضروری است. یک سایت حرفه‌ای، اعتبار برند شما را در نگاه مشتری بالا می‌برد، دسترسی به مخاطبان جدید را ممکن می‌کند و در کنار آن، از طریق سئو می‌تواند مشتریان بالقوه‌ای را از گوگل به سمت کسب‌وکار شما هدایت کند. در این آموزش گام‌به‌گام یاد می‌گیرید چطور با کمترین هزینه و بالاترین کیفیت، یک سایت حرفه‌ای را از صفر راه‌اندازی کنید؛ از خرید دامنه و هاست گرفته تا انتخاب و نصب قالب.

این راهنما هم برای کسانی مناسب است که می‌خواهند اولین سایت خود را بسازند و هم برای مدیرانی که می‌خواهند از فرایند نگهداری سایت خود توسط تیم فنی‌شان مطلع شوند. پیش از شروع، چند اصطلاح پایه را که در طراحی سایت زیاد به آن‌ها برمی‌خورید توضیح می‌دهیم و سپس مراحل راه‌اندازی یک سایت کامل را قدم‌به‌قدم با هم پیش می‌بریم.

دامنه یا نام سایت، مهم‌ترین بخش هویت آنلاین شماست؛ چون معرف نوع کسب‌وکارتان است و اولین چیزی است که کاربر پیش از ورود به سایت با آن مواجه می‌شود. سعی کنید نامی کوتاه، ساده برای تایپ، معنادار و به‌یادماندنی انتخاب کنید و تا حد امکان از کاراکترهای اضافی، اعداد یا خط‌تیره‌های زیاد پرهیز کنید. یک نام خوب هم برای کاربران راحت‌تر به خاطر سپرده می‌شود و هم از نظر سئو به گوگل کمک می‌کند سایت شما را بهتر بشناسد و در نتایج جستجوی مرتبط با کسب‌وکارتان نمایش دهد.

سئو مجموعه‌ای از تکنیک‌هاست که سایت شما را به موتورهای جستجو (مهم‌تر از همه گوگل) معرفی می‌کند و باعث می‌شود سایت شما در جستجوهای مرتبط، رتبه بهتری نسبت به رقبا کسب کند. انتخاب دامنه، فقط اولین قدم از این مسیر است؛ محتوای باکیفیت، سرعت بالا و ساختار فنی درست سایت هم در ادامه به همان اندازه اهمیت دارند.

توجه داشته باشید که دامنه نیاز به تمدید سالانه دارد و در صورت فراموش‌کردن تمدید، ممکن است دامنه شما توسط شخص دیگری ثبت شود؛ پس بهتر است یادآوری تمدید را در تقویم خود ثبت کنید.

هاست به فضایی گفته می‌شود که فایل‌ها، تصاویر و دیتابیس سایت شما روی آن ذخیره و اجرا می‌شود. این فضا قابل افزایش یا کاهش است و بسته به نوع و حجم سایتی که می‌سازید (یک وبلاگ ساده، یک فروشگاه اینترنتی یا یک سایت آگهی پربازدید) می‌توانید هاست مناسب را تهیه یا در آینده ارتقا دهید. کیفیت هاست مستقیماً روی سرعت بارگذاری سایت، پایداری و در نتیجه رتبه سئوی شما اثر می‌گذارد؛ چون گوگل سایت‌های کند را در نتایج جستجو عقب‌تر می‌برد.

در این آموزش، هاست را از مدیرهاست تهیه می‌کنیم که یک ارائه‌دهنده رسمی و معتبر هاست و دامنه است.

هاست هم مانند دامنه نیاز به تمدید سالانه دارد. همچنین انتخاب هاست بسیار مهم است، چون هر سیستم مدیریت محتوا (مثل وردپرس یا جوملا) به تنظیمات خاصی نیاز دارد. برای این دو سیستم، هاست لینوکس با کنترل‌پنل cPanel و کانفیگ صحیح مناسب‌تر است. پیش از خرید، حتماً با پشتیبانی هاست درباره نوع سایت خود مشورت کنید تا مطمئن شوید منابع (فضا، پهنای باند و نسخه PHP) با نیاز شما هم‌خوانی دارد.

قالب همان ظاهر سایت شماست، چه در وردپرس باشد چه در جوملا. اهمیت قالب کمتر از نام دامنه نیست، چون اولین چیزی که کاربر پس از ورود به سایت می‌بیند، ظاهر، کاربرپسند بودن، رنگ‌بندی متناسب با موضوع و سرعت بارگذاری سایت است؛ و همه این‌ها به قالب شما مربوط می‌شود. یک قالب سبک و بهینه‌شده، علاوه بر جلب اعتماد کاربر، روی معیارهای Core Web Vitals گوگل هم تأثیر مستقیم دارد و به سئوی سایت شما کمک می‌کند.

در پی‌تمپلیت بیش از ۱۰۰۰ طرح در دسترس دارید و بزرگ‌ترین آرشیو قالب‌های جوملا و وردپرس ایران را می‌توانید در این سایت مشاهده و دریافت کنید:

مشاهده قالب‌های جوملا — مشاهده قالب‌های وردپرس

در صورت نیاز، پیش از خرید یا دانلود می‌توانید با مشاور آنلاین سایت گفت‌وگو کنید تا انتخابی مناسب و مطمئن، متناسب با موضوع و حجم محتوای سایت‌تان داشته باشید.

در این بخش، مراحل خرید تا تأیید دامنه و هاست را در سایت مدیرهاست با هم پیش می‌بریم. کل این فرایند معمولاً چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد.

ابتدا وارد لینک زیر شوید:

پلن‌های هاست جوملا

در این صفحه پلن‌های مختلف هاست را می‌بینید. در این آموزش پلن ۴۰۰ مگابایتی را انتخاب می‌کنیم؛ شما می‌توانید بر اساس حجم سایت خود، پلن مناسب را انتخاب کنید. اگر مطمئن نیستید چه پلنی نیاز دارید، بهتر است با پشتیبانی سایت مشورت کنید یا با یک پلن کوچک‌تر شروع کنید و بعداً در صورت رشد سایت، آن را ارتقا دهید.

مشاهده پلن‌های هاست جوملا — مشاهده پلن‌های هاست وردپرس

پس از انتخاب پلن هاست، سه گزینه پیش روی شماست:

۱. ثبت دامنه جدید
۲. انتقال دامنه از شرکت دیگر
۳. استفاده از دامنه‌ای که قبلاً ثبت کرده‌اید

اگر هنوز دامنه‌ای ندارید، این گزینه را انتخاب کنید و فرم زیر را تکمیل نمایید:

در کادر سمت راست، پسوند دامنه (مانند ir، com یا net) و در کادر سمت چپ، نام دلخواه دامنه را وارد کنید. سپس روی دکمه بررسی کلیک کنید. اگر دامنه قبلاً ثبت شده باشد، پیام «متأسفیم، دامنه قبلاً ثبت شده است» را دریافت می‌کنید و باید نام دیگری امتحان کنید. اگر پیام «تبریک، دامنه موجود است!» را دیدید، یعنی می‌توانید همان لحظه دامنه را به نام خود ثبت کنید؛ کافی است روی «۱ ساله خرید می‌کنم» کلیک و مراحل خرید را تکمیل کنید.

اگر دامنه شما در شرکت دیگری ثبت شده و می‌خواهید آن را به مدیرهاست منتقل کنید، این گزینه مناسب شماست. معمولاً زمانی این کار توصیه می‌شود که از خدمات یا پشتیبانی ثبت‌کننده فعلی دامنه راضی نیستید. اگر مشکلی ندارید و شرکت فعلی معتبر است، نیازی به انتقال دامنه نیست و می‌توانید فقط تنظیمات DNS آن را به سمت هاست جدید هدایت کنید.

اگر پیش‌تر دامنه‌ای خریده‌اید و فقط می‌خواهید آن را به هاست جدید متصل کنید، این گزینه را انتخاب کنید. نام دامنه را در کادر سمت چپ و پسوند آن را در کادر سمت راست وارد و روی «استفاده» کلیک کنید. در ادامه این آموزش، همین گزینه سوم را انتخاب می‌کنیم و دامنه نمونه ما 4wdcar.ir است.

در این مرحله می‌توانید محصولات انتخابی و قیمت نهایی را مشاهده کنید. برای ادامه، روی دکمه «ادامه» کلیک کنید:

در مرحله «مرور و پرداخت نهایی» می‌توانید ریز اقلام سبد خرید را ببینید و در صورت داشتن کد تخفیف، آن را وارد کنید. سپس روی «پرداخت نهایی» کلیک نمایید:

در آخرین مرحله باید ثبت‌نام کنید یا با حساب کاربری موجود وارد شوید، سپس درگاه پرداخت (مانند بانک ملت) را انتخاب و سفارش را تکمیل کنید. پس از بازگشت از بانک، هاست و دامنه شما بلافاصله فعال می‌شود.

نکته مهم: پس از خرید هاست، ایمیلی شامل نام سایت، نام کاربری، رمز عبور و مسیر اتصال به هاست برای شما ارسال می‌شود. حتماً این ایمیل را باز کرده و اطلاعات آن را در جایی امن ذخیره کنید، چون در مراحل بعدی (بارگذاری و نصب قالب) به آن‌ها نیاز خواهید داشت. اگر این ایمیل را دریافت نکردید، پوشه اسپم را بررسی کنید یا با پشتیبانی هاست تماس بگیرید.

حالا که دامنه و هاست را تهیه کردید، وقت انتخاب قالب است. در این بخش، نحوه انتخاب یک قالب آگهی و تبلیغات مناسب برای سایت آگهی اینترنتی را با هم مرور می‌کنیم؛ همین روند برای هر دسته دیگری از قالب‌ها (فروشگاهی، خبری، شرکتی و…) نیز یکسان است.

ابتدا از لینک قالب‌های جوملا وارد شوید. می‌توانید محصولات را تک‌به‌تک همراه با دموی فارسی بررسی کنید یا از فیلتر دسته‌بندی سایت (مثلاً آگهی و تبلیغات) استفاده کنید تا دقیقاً قالب‌های مرتبط با نیاز خود را ببینید. در این آموزش، قالب JM Classifiedads را برای سایت آگهی و تبلیغات انتخاب می‌کنیم.

با ورود به صفحه محصول می‌توانید دموی قالب، گالری تصاویر و نظرات کاربران را ببینید. پیش از خرید، حتماً دموی زنده قالب را باز کنید و آن را روی گوشی موبایل هم بررسی کنید تا از واکنش‌گرا (Responsive) بودن آن مطمئن شوید. سپس با کلیک روی سبد خرید، محصول را خریداری کنید:

سپس وارد سبد خرید خود می‌شوید و محصول اضافه‌شده را مشاهده می‌کنید:

پس از بررسی نهایی سبد خرید، روی «آغاز فرآیند پرداخت» کلیک کنید:

در مرحله اول، آدرس شما (در صورت داشتن حساب کاربری) نمایش داده می‌شود؛ کافی است روی «ادامه» کلیک کنید:

در مرحله روش پرداخت، می‌توانید بین پرداخت آنلاین (بانک ملت) یا استفاده از امتیاز باشگاه مشتریان پی‌تمپلیت یکی را انتخاب کنید. برای مشاهده امتیاز خود از این لینک استفاده کنید: امتیاز من

پس از انتخاب روش پرداخت، «ادامه» را بزنید. در آخرین مرحله، با کلیک روی «پرداخت نهایی» وارد بانک می‌شوید و پس از پرداخت به سایت بازمی‌گردید:

حالا وقت بارگذاری فایل قالب روی هاست و نصب آن است. برای این کار به نرم‌افزار CuteFTP نیاز دارید که یکی از ساده‌ترین و پرکاربردترین کلاینت‌های FTP برای انتقال فایل بین کامپیوتر شخصی و هاست است. اگر نصب ندارید، می‌توانید از لینک زیر دریافت کنید:

دانلود فایل زیلا

پس از نصب و اجرای برنامه، صفحه‌ای مشابه تصویر زیر می‌بینید که چهار بخش دارد:

اطلاعات زیر را که پس از خرید هاست برایتان ایمیل شده در نوار بالای برنامه وارد کنید:

Host: مسیر اتصال به هاست شما، مانند ftp.4wdcar.ir یا آی‌پی سرور یا خود دامنه سایت.
Username: نام کاربری هاست شما، معمولاً برگرفته از حروف دامنه (مثلاً 4wdcar).
Password: رمز عبور اتصال به هاست که ترکیبی از حروف بزرگ، کوچک، اعداد و نشانه‌هاست.
Port: شماره پروتکل FTP که معمولاً ۲۱ است، اما ممکن است سرور شما آن را تغییر داده باشد؛ در این صورت در ایمیل هاست ذکر شده است.

پس از وارد کردن این اطلاعات، روی دکمه Connect کلیک کنید:

در صورت اتصال موفق، صفحه‌ای مشابه زیر مشاهده می‌کنید:

پوشه public_html در واقع ریشه سایت شماست و هر فایلی که باید در سایت نمایش داده شود، باید داخل آن قرار گیرد. کافی است دو بار روی public_html کلیک کنید تا وارد آن شوید، سپس فایل قالب را از پنجره سمت چپ به پنجره سمت راست بکشید (Drag and Drop):

در این مرحله چهار کار انجام می‌دهیم: ورود به سی‌پنل، اکسترکت فایل زیپ، ساخت دیتابیس و در نهایت نصب قالب. سی‌پنل (cPanel) پنل مدیریتی هاست شماست که از طریق آن می‌توانید فایل‌ها، دیتابیس‌ها، ایمیل‌ها و سایر تنظیمات سایت را مدیریت کنید.

در مرورگر خود یکی از آدرس‌های زیر را وارد کنید (به‌جای 4wdcar.ir، دامنه خودتان را قرار دهید):

4wdcar.ir/cpanel
4wdcar.ir:2082
4wdcar.ir:2083

نام کاربری و رمز عبوری که هنگام خرید هاست برایتان ایمیل شده را وارد کرده و روی Login کلیک کنید:

در این آموزش فقط با دو بخش سی‌پنل کار داریم: File Manager برای مدیریت فایل‌ها و Database Management برای مدیریت دیتابیس.

ابتدا وارد File Manager شوید و روی پوشه public_html دو بار کلیک کنید تا باز شود (همان پوشه‌ای که فایل زیپ قالب را در آن آپلود کرده بودید):

فایل زیپ را انتخاب کرده و روی دکمه Extract در نوار بالا کلیک کنید:

در کادر باز شده، مسیر اکسترکت را بررسی کنید؛ اگر public_html بود، روی Extract کلیک کنید:

پس از کلیک روی Extract، لیست فایل‌های در حال استخراج نمایش داده می‌شود. حتماً پنجره را تا انتها اسکرول کنید تا مطمئن شوید همه فایل‌ها به‌طور کامل استخراج شده‌اند:

اگر فضای هاست کافی نباشد، ممکن است با خطای زیر روبه‌رو شوید:

write error (disk full?). Continue? (y/n/^C)

در این صورت باید فضای هاست خود را با مشورت پشتیبانی ارتقا دهید. این یکی از رایج‌ترین خطاهایی است که در پلن‌های هاست با فضای کم رخ می‌دهد، پس بهتر است هنگام خرید هاست، فضای کافی برای حجم نصب اولیه قالب و رشد آینده سایت در نظر بگیرید.

اگر پیش‌تر آموزش ساخت دیتابیس در سی‌پنل نسخه قدیمی را مطالعه کرده‌اید می‌توانید همان روش را دنبال کنید، یا مراحل زیر را که بر اساس سی‌پنل نسخه جدید است ادامه دهید: مشاهده آموزش ساخت دیتابیس در سی‌پنل نسخه قدیمی

گام ۱: ابزار MySQL® Database Wizard را در سی‌پنل باز کنید:

گام ۲ (Create A Database): نامی برای دیتابیس انتخاب کنید (ترجیحاً کمتر از ۶ کاراکتر) و روی Next بزنید. توجه داشته باشید نام نهایی دیتابیس همراه با پیشوند هاست ثبت می‌شود؛ مثلاً اگر db1 را وارد کنید، نام نهایی چیزی مثل 4wdcar_db1 خواهد بود. این نام را حتماً یادداشت کنید تا در مراحل نصب استفاده کنید:

گام ۳ (Create Database Users): یک نام کاربری وارد کنید و برای رمز عبور روی Password Generator بزنید، سپس Generate Password را کلیک کرده، تیک «I have copied this password in a safe place» را بزنید و روی Use password کلیک کنید. رمز و نام کاربری را (همراه با پیشوند) در جایی امن یادداشت کنید و در نهایت Create User را بزنید:

گام ۴ (Add users to the database): تیک گزینه All Privileges را بزنید تا کاربر دسترسی کامل به دیتابیس داشته باشد و روی Next Step کلیک کنید:

آدرس سایت خود را در مرورگر باز کنید تا مراحل نصب آغاز شود. کل این فرایند معمولاً کمتر از یک دقیقه زمان می‌برد.

Select Language: زبان مراحل نصب را مشخص می‌کند (زبان جوملای نهایی را تغییر نمی‌دهد). در این آموزش فارسی را انتخاب می‌کنیم.
Site Name: نام سایت شما.
Description: توضیح کوتاهی درباره فعالیت سایت.
Site Offline: با فعال‌سازی این گزینه، سایت پس از نصب آفلاین می‌ماند تا قبل از نهایی‌شدن، کاربران آن را نبینند.
Admin Email: ایمیل مدیر سایت.
Admin Username / Admin Password: نام کاربری و رمز عبور ورود به بخش مدیریت جوملا؛ حتماً این اطلاعات را یادداشت کنید تا هنگام ورود به پنل مدیریت به آن‌ها نیاز داشته باشید.

اطلاعات دیتابیسی که پیش‌تر ساختید را در این بخش وارد کنید:

نوع پایگاه داده: معمولاً MySQL یا MySQLi
نام هاست: در اکثر هاست‌ها localhost است؛ در صورت شک، از پشتیبانی هاست بپرسید
نام کاربری: نام کاربری دیتابیس (مثال: 4wdcar_db1)
رمز عبور: رمزی که هنگام ساخت دیتابیس تعیین کردید
نام پایگاه داده: نام دیتابیس (مثال: 4wdcar_db1)
پیشوند جداول: پیشنهاد پیش‌فرض جوملا را تغییر ندهید
فرایند پایگاه داده قدیم: برای دیتابیس تازه‌ساز، انتخاب پشتیبان یا حذف فرقی نمی‌کند

اگر اطلاعات را درست وارد کرده باشید، مرحله بعد نمایش داده می‌شود؛ در غیر این صورت با خطای اتصال به دیتابیس مواجه خواهید شد:

در صورت بروز این خطا، نام هاست، نام کاربری، نام دیتابیس و رمز عبور را دوباره با دقت بررسی کنید؛ معمولاً منشأ این خطا یک اشتباه تایپی کوچک در همین چهار مورد است.

گزینه «نصب اطلاعات نمونه P30template.com» را انتخاب و روی «نصب» کلیک کنید. پس از پایان موفق نصب، پیام «نصب جوملا با موفقیت انجام شد» را می‌بینید:

برای امنیت سایت، حتماً روی دکمه «حذف پوشه نصب جوملا» کلیک کنید تا امکان مشاهده و مدیریت سایت فعال شود؛ باقی ماندن پوشه نصب روی هاست یک ریسک امنیتی جدی است که می‌تواند به هکرها اجازه نصب مجدد یا دسترسی غیرمجاز به سایت شما را بدهد.

اکنون با تایپ آدرس سایت خود در مرورگر، سایت شما نمایش داده می‌شود:

برای ورود به پنل مدیریت، عبارت administrator را به انتهای آدرس سایت اضافه کرده و با نام کاربری و رمز عبوری که در ابتدای نصب تعیین کردید، وارد شوید:

در صورتی که هاست، دامنه و قالب از قبل انتخاب شده باشند، مراحل خرید و نصب معمولاً در کمتر از یک ساعت قابل انجام است. البته زمان لازم برای شخصی‌سازی محتوا و تنظیمات ظاهری قالب، بسته به پیچیدگی سایت می‌تواند از چند ساعت تا چند روز متغیر باشد.

خیر. با استفاده از قالب‌های آماده جوملا یا وردپرس و دنبال کردن مراحل نصب معرفی‌شده در این آموزش، نیازی به دانش برنامه‌نویسی نیست. اما برای شخصی‌سازی‌های پیشرفته‌تر یا رفع مشکلات خاص، آشنایی مقدماتی با HTML و CSS می‌تواند مفید باشد.

هاست لینوکس مبتنی بر cPanel با کانفیگ صحیح، معمولاً گزینه مناسبی برای هر دو سیستم مدیریت محتوای جوملا و وردپرس است. توجه به نسخه PHP، فضای کافی و پشتیبانی فعال هاست هم از عوامل مهم در انتخاب هاست مناسب هستند.

معمولاً این خطا به دلیل کمبود فضای هاست رخ می‌دهد. کافی است با پشتیبانی هاست خود تماس بگیرید و فضای هاست را ارتقا دهید یا فایل‌های غیرضروری را از هاست حذف کنید تا فضای کافی آزاد شود.

تبریک می‌گوییم! شما توانستید از ابتدا تا انتهای فرایند راه‌اندازی یک سایت را شخصاً طی کنید. امیدواریم این آموزش برایتان مفید بوده باشد. خوشحال می‌شویم نظرات و تجربه خود را در بخش دیدگاه‌ها با ما در میان بگذارید.